Đóng góp ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, nhiều ĐBQH cho rằng, cần rà soát nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện đo lường; đồng thời quy định trách nhiệm phối hợp của các chủ thể có liên quan. Trách nhiệm này cần được thiết kế với những giới hạn cụ thể...

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp

Sáng 26/10, tại Nhà Quốc hội, dưới sự điều hành của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Làm rõ trách nhiệm của cơ sở sản xuất, nhập khẩu đối với việc bảo đảm lượng hàng hóa

Tại phiên họp, đa số các ĐBQH cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả đo, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Đóng góp ý kiến về quản lý theo rủi ro và điều chỉnh chu kỳ kiểm định được quy định trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, đại biểu Nguyễn Văn Huy – Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên đồng tình với khoản 6 Điều 43 về tăng cường kiểm tra dựa trên mức độ rủi ro, đồng thời sử dụng kết quả Chương trình bảo đảm đo lường để xem xét giảm kiểm tra theo kế hoạch.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy – Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên đóng góp ý kiến 

Tuy nhiên, theo đại biểu Nguyễn Văn Huy, cần phân biệt rủi ro kỹ thuật của phương tiện đo với nguy cơ không tuân thủ của tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện đo. Bởi thiết bị có độ ổn định cao không đồng nghĩa với việc không thể bị can thiệp trong quá trình sử dụng. Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định ngay trong Luật các nguyên tắc và căn cứ chủ yếu để đánh giá rủi ro, bảo đảm khách quan, công khai, có thể kiểm chứng và tránh áp dụng tùy nghi.

Đối với khoản 4 Điều 34c về điều chỉnh chu kỳ kiểm định, cần xác lập rõ điều kiện và giới hạn điều chỉnh, nhất là với phương tiện đo liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng và an toàn con người. Giảm kiểm tra phải đi đôi với duy trì độ chính xác, độ tin cậy của kết quả đo. Đối với kiểm soát lượng hàng đóng gói sẵn khi bỏ cơ chế phân nhóm và dấu định lượng, đại biểu Nguyễn Văn Huy ghi nhận việc bổ sung điểm e khoản 2 Điều 39, yêu cầu cơ sở sản xuất, kinh doanh thiết lập biện pháp kiểm soát lượng phù hợp và lưu giữ hồ sơ, dữ liệu phục vụ kiểm tra. Đây là hướng tiếp cận hợp lý, nhưng giảm tiền kiểm chỉ có ý nghĩa khi trách nhiệm hậu kiểm được quy định đủ rõ.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và các ĐBQH tham dự phiên họp

Đặc thù của hàng đóng gói sẵn là người tiêu dùng khó tự kiểm chứng lượng thực tế tại thời điểm mua hàng. Vì vậy, đại biểu Nguyễn Văn Huy đề nghị làm rõ ngay trong Luật trách nhiệm của cơ sở sản xuất, nhập khẩu đối với việc bảo đảm lượng hàng hóa; nghĩa vụ lưu giữ dữ liệu và cung cấp thông tin phục vụ kiểm tra, giải quyết khiếu nại. Đồng thời, cần xác lập nguyên tắc kiểm soát phù hợp với mức độ rủi ro và đặc điểm từng nhóm sản phẩm, tránh quy định chung chung khiến việc phát hiện, xử lý hàng thiếu lượng thiếu căn cứ thực hiện.

Các phương pháp lấy mẫu, đánh giá lượng thực tế và yêu cầu kỹ thuật có thể giao Chính phủ quy định chi tiết. Bên cạnh đó, cần có quy định chuyển tiếp phù hợp đối với hàng hóa đang lưu thông và bao bì đã in dấu định lượng, tránh phát sinh chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo vệ người tiêu dùng.

Đóng góp ý kiến về phân biệt hành vi sửa chữa, làm sai lệch chứng thư trái pháp luật với việc đính chính, thay thế chứng thư hợp lệ, đại biểu Dương Khắc Mai – Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng cho biết, Điểm b khoản 4 Điều 1 sửa đổi khoản 4 Điều 7 theo hướng cấm giả mạo, tẩy xóa, sửa chữa nội dung vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm.

Đại biểu Dương Khắc Mai – Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng

Đồng tình với yêu cầu chống gian lận, nhưng theo đại biểu Dương Khắc Mai, quy định chưa phân định rõ hành vi bị cấm với việc sửa sai đúng thẩm quyền, trình tự. Ví dụ, hồ sơ kỹ thuật đúng nhưng chứng thư ghi nhầm số sê-ri. Tổ chức phát hành phải đính chính hoặc phát hành chứng thư thay thế và thông báo cho bên liên quan. Điều này khác với việc sửa kết quả đo để hợp thức hóa phương tiện không đạt yêu cầu. Dự thảo Nghị định cũng đã dự liệu việc sửa đổi, thay thế, thu hồi chứng thư điện tử, yêu cầu bảo toàn bản đã phát hành và lịch sử thay đổi. Vì vậy, Luật cần xác lập ranh giới pháp lý rõ ràng.

Ngoài ra, đại biểu Dương Khắc Mai cũng đề nghị chỉnh lý khoản 4 Điều 7 để cấm rõ hành vi giả mạo, tẩy xóa hoặc sửa chữa trái pháp luật làm sai lệch, che giấu kết quả đo lường; đồng thời xác định việc đính chính, thay thế, thu hồi chứng thư đúng thẩm quyền và quy trình, có lưu nội dung gốc, lý do, thời điểm, chủ thể và lịch sử thay đổi không thuộc hành vi bị cấm. Nếu kết quả kỹ thuật không còn đáng tin cậy, phải đánh giá hoặc xử lý lại, không được chỉ sửa chứng thư.

Rà soát nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện đo lường

Nêu quan điểm về trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện phương tiện đo hoặc phần mềm đo lường có lỗi chung, tác động đến nhiều người tiêu dùng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga – Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng đề nghị bổ sung rõ nguyên tắc trách nhiệm chủ động rà soát tại Điều 38 về nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện đo lường; đồng thời quy định trách nhiệm phối hợp của các chủ thể có liên quan. Trách nhiệm này cần được thiết kế với những giới hạn cụ thể.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng

Trước hết, phải có căn cứ kỹ thuật xác định một lỗi chung có khả năng ảnh hưởng đến nhiều giao dịch. Không thể từ một thiết bị có sai số mà mặc nhiên suy ra toàn bộ thiết bị cùng loại đều sai. Phạm vi rà soát phải phù hợp với nguyên nhân, tính chất lỗi, nhóm thiết bị và thời gian có liên quan.

Khi có căn cứ đó, đơn vị sử dụng phương tiện đo cần chủ động tổ chức rà soát những giao dịch thuộc phạm vi quản lý của mình. Nhà sản xuất, bên cung cấp phần mềm và tổ chức kỹ thuật có liên quan phối hợp cung cấp thông tin theo chức năng, nghĩa vụ của từng bên. Trách nhiệm phối hợp xác định phạm vi ảnh hưởng cũng cần được phân biệt với trách nhiệm cuối cùng về hoàn trả, bồi thường, vốn phải căn cứ vào kết quả xác minh và pháp luật có liên quan.

Tiếp đó, quá trình rà soát phải bảo đảm dữ liệu cần thiết được bảo toàn và có thể kiểm chứng. Dự thảo đã quy định tính toàn vẹn, xác thực, khả năng truy xuất dữ liệu; báo cáo giải trình cũng đã nêu việc quy định cụ thể về lưu vết. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị việc hướng dẫn phải bao quát yêu cầu giữ được thông tin cần thiết để kiểm tra các giao dịch trước khi sửa chữa thiết bị hoặc cập nhật phần mềm, phù hợp với đặc tính kỹ thuật và mức độ rủi ro. Sau cùng, khi đã xác định được giao dịch bị ảnh hưởng, cần thông báo kết quả, cung cấp căn cứ tính toán và thực hiện nghĩa vụ khắc phục theo pháp luật hiện hành. Cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện kiểm tra, giám sát theo thẩm quyền, bảo đảm việc rà soát có căn cứ và đầy đủ.

Các ĐBQH tham dự phiên họp

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường phải xác lập rõ nguyên tắc trách nhiệm này, còn phương thức rà soát, phối hợp và thông báo cần được quy định phù hợp với từng nhóm phương tiện đo, tránh trùng lặp với quy định chuyên ngành.

Trong môi trường số, một lỗi phần mềm có thể tác động đồng thời đến nhiều phương tiện đo và nhiều giao dịch. Vì vậy, cùng với quyền tiếp cận dữ liệu của người tiêu dùng, cần xác định rõ trách nhiệm chủ động sử dụng dữ liệu để nhận diện đầy đủ phạm vi ảnh hưởng khi đã phát hiện lỗi chung. Làm rõ trách nhiệm đó sẽ tạo căn cứ thực hiện nghĩa vụ hoàn trả, bồi thường đã được pháp luật quy định; đồng thời giúp doanh nghiệp xác định đúng phạm vi trách nhiệm, tránh những yêu cầu thiếu cơ sở.

Đại biểu Tô Ái Vang – Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ nêu quan điểm 

Trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường giao Chủ tịch UBND cấp xã chủ trì kiểm tra nhà nước về đo lường đối với phương tiện đo (cân, thiết bị đo...) và lượng hàng đóng gói sẵn tại các chợ, điểm kinh doanh. Theo đại biểu Tô Ái Vang – Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ, quy định trên rất khó khả thi vì công chức cấp xã đang quá tải vì phải gánh vác hàng trăm thủ tục, không có chuyên môn sâu về kỹ thuật đo lường và hoàn toàn thiếu các thiết bị mẫu chuẩn được kiểm định để xác định sai số mang tính pháp lý. Nếu giao việc mà không có công cụ thì sẽ rất khó thực thi hoặc gây rủi ro sai sót pháp lý nghiêm trọng khi xử phạt.

Vì thế, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị sửa đổi Khoản 3 Điều 56 theo hướng đưa cấp xã về đúng điều kiện và năng lực thực tế như: Tuyên truyền và phổ biến pháp luật; Giám sát cộng đồng, tiếp nhận phản ánh, khiếu nại của người dân. Việc chủ trì kiểm tra kỹ thuật phải thuộc về cơ quan chuyên môn có đủ máy móc chuyên dụng. UBND cấp xã chỉ phối hợp với cơ quan quản lý đo lường chuyên ngành cấp tỉnh để kiểm tra, xử lý khi có dấu hiệu vi phạm.

|
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân 

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, tại phiên thảo luận Tổ đã có 48 đại biểu phát biểu với 252 lượt ý kiến. Tại phiên thảo luận tại hội trường, đã có thêm 13 đại biểu phát biểu với hơn 40 lượt ý kiến.

Cơ quan chủ trì soạn thảo ghi nhận có nhiều ý kiến tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Nhiều ý kiến xuất phát từ thực tiễn đời sống của cử tri như việc tính tiền điện, tiền nước, mua xăng, cân hàng ở chợ đến kết luận về một hành vi vi phạm đều dựa vào kết quả đo lường. Kết quả đo lường chính xác là cơ sở đảm bảo công bằng trong giao dịch và giữ niềm tin của xã hội.

Các ý kiến cũng cho rằng, việc sửa đổi luật phải được nghiên cứu kĩ lưỡng, tổng thể, gắn với đảm bảo công bằng trong giao dịch, nâng cao năng suất, chất lượng, năng lực làm chủ công nghệ, qua đó cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 38-CT/TW của Ban Bí thư. Luật cần quy định rõ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm và giới hạn thẩm quyền. Các nội dung kỹ thuật đòi hỏi sự linh hoạt thì giao quy định chi tiết. Kết quả sửa luật phải thể hiện được bằng giao dịch tin cậy, quyền lợi của người dân được bảo vệ tốt hơn và doanh nghiệp có thêm năng lực, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Quang cảnh phiên họp

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định, Bộ Khoa học sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp của ĐBQH và phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cùng các cơ quan có liên quan để hoàn thiện dự thảo luật trình Quốc hội xem xét thông qua.

Phát biểu kết luận phiên họp, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, qua thảo luận, hầu hết ý kiến thống nhất về sự cần thiết của việc ban hành luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Đồng thời, đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự án luật, tập trung vào một số nội dung như: Rà soát kỹ phạm vi, nội dung sửa đổi dự thảo luật; bảo đảm thể chế đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là các nghị quyết có tính chiến lược, trụ cột của Trung ương, Bộ Chính trị và Chỉ thị 38-CT/TW của Ban Bí thư về đẩy mạnh công tác tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia.

Ngoài ra, các ĐBQH cũng đề nghị đánh giá kỹ, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất giữa nội dung của dự thảo luật với các luật có liên quan và sự tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên ​Phát biểu kết luận phiên họp

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, sau phiên họp này, Tổng Thư ký Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẩn trương tổng hợp và gửi đến Chính phủ đầy đủ các ý kiến của các ĐBQH cả ở Tổ, ở hội trường và ý kiến bằng văn bản để chỉ đạo tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo luật, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối Kỳ họp này.

Nguồn: quochoi.vn