Chiếc áo pháp lý đủ rộng cho đô thị phát triển
Sáng nay, (7/8), tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Phát triển đô thị. Lần đầu tiên Quốc hội xem xét về một luật chuyên sâu về phát triển đô thị được kỳ vọng sẽ tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, minh bạch, thống nhất, tăng cường hiệu quả quản trị đô thị, hạn chế tình trạng mỗi tỉnh, thành phố có nghị quyết riêng của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển địa phương.
Việc xây dựng Luật Phát triển đô thị nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý để phát triển TP. Hồ Chí Minh thành đô thị tầm quốc tế, có năng lực cạnh tranh toàn cầu theo mô hình đa cực, đa trung tâm, có kết cấu hạ tầng và quản trị thông minh, hiện đại. Việc xây dựng Luật cũng nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý để áp dụng cơ chế chính sách tại luật này cho thành phố khác được công nhận là đô thị đặc biệt, cũng như thành phố khác chưa được công nhận là đô thị đặc biệt…
Bên cạnh đó, việc xây dựng Luật này nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý để hình thành khu kinh tế đặc biệt và định hướng “các cực tăng trưởng mạnh, các khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực toàn cầu”. Đồng thời xây dựng hành lang pháp lý ổn định, đột phá, khả thi, vượt trội nhằm tạo lập không gian phát triển mới để khai thác hiệu quả, tiềm năng, lợi thế của các vùng đảo có tiềm năng nổi trội về phát triển kinh tế, có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh, thu hút các nguồn vốn đầu tư chất lượng cao nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, hình thành động lực tăng trưởng mới.
Để tạo không gian pháp lý đủ rộng, dự thảo Luật đã quy định nhiều cơ chế, chính sách cho đô thị đặc biệt về thể chế, hạ tầng, kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường với cơ chế giám sát, thanh tra, kiểm tra, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực. Bên cạnh đó, để bảo đảm tính chủ động, linh hoạt, kịp thời cho công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, kịp thời có chính sách đặc thù, vượt trội cho các thành phố chưa được công nhận là đô thị đặc biệt, dự thảo Luật quy định theo hướng giao Chính phủ quy định việc áp dụng cơ chế, chính sách phát triển đô thị đặc biệt cho các thành phố này trong trường hợp có chủ trương của cấp có thẩm quyền và phù hợp với điều kiện đặc thù, yêu cầu phát triển, năng lực thực thi của từng thành phố.
Đối với khu kinh tế đặc biệt, dự thảo Luật quy định theo hướng phân quyền gắn với giám sát và trách nhiệm giải trình cho chính quyền địa phương cấp tỉnh nơi có khu kinh tế đặc biệt, quy định các cơ chế, chính sách riêng để phát triển khu kinh tế đặc biệt. Ngoài ra, dự thảo Luật còn quy định cơ chế cho phép tỉnh, thành phố nơi có khu kinh tế đặc biệt được thực hiện một số cơ chế, chính sách thúc đẩy đô thị đặc biệt của Luật này để áp dụng trên địa bàn khu kinh tế đặc biệt trong trường hợp có chủ trương của cấp có thẩm quyền…
Dự thảo Luật đã quy định nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, trên cơ sở nguyên tắc phân quyền gắn với điều kiện bảo đảm thực hiện, cơ chế kiểm soát quyền lực. Đặc biệt, xác định rõ các cơ chế, chính sách đặc thù chỉ áp dụng trong phạm vi khu kinh tế đặc biệt và bổ sung cơ chế để Chính phủ điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn giữa cấp tỉnh và chính quyền ở khu kinh tế đặc biệt phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Việc dự thảo Luật quy định các nhóm cơ chế, chính sách phát triển khu kinh tế đặc biệt với nhiều chính sách đã thể hiện tính vượt trội, bám sát định hướng của cấp có thẩm quyền là rất cần thiết, có khả năng tạo lợi thế cạnh tranh cho khu kinh tế đặc biệt, nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Cần nhấn mạnh rằng, sự ưu việt của một đạo luật mang tính đột phá cho phát triển không chỉ được đánh giá bởi việc lượng hóa có bao nhiêu cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội được ban hành mà còn phải đánh giá bởi tính khả thi khi tạo lập được môi trường pháp lý ổn định, và thực sự khơi thông được nguồn lực cho phát triển. Cơ chế chính sách vượt trội ấy phải gắn liền với cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả, trách nhiệm giải trình rõ ràng và bảo đảm môi trường pháp lý đủ an toàn để khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Theo chương trình nghị sự, dự thảo Luật Phát triển đô thị sẽ Quốc hội thảo luận tại tổ, tại hội trường và xem xét, thông qua tại kỳ họp này. Việc Quốc hội xem xét, thông qua Luật này cho thấy quyết tâm hoàn thiện thể chế nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Cử tri và Nhân dân kỳ vọng, Luật sẽ khơi thông nguồn lực cho đầu tư phát triển, thúc đẩy quy hoạch đồng bộ, nâng cao tính minh bạch trong quản lý, tạo động lực để các đô thị phát triển bền vững và đóng góp tích cực vào tăng trưởng của đất nước.
.jpg)